कभर स्टोरी पर्यटन अर्थ

सरकारबाटै पर्यटन क्षेत्रको उपेच्छा, होटल क्षेत्रको लगानी धरापमा (भिडियोसहित) 

सरकारबाटै पर्यटन क्षेत्रको उपेच्छा, होटल क्षेत्रको लगानी धरापमा (भिडियोसहित) 

सरकारले भ्रमण वर्ष २०२० लाई भव्यतापूर्वक सफल बनाउँदै मुलुकको आर्थिक अवस्थामा समेत सुधार ल्याउने योजना बनाइरहेको छ । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री योगेश भट्टराई भ्रमण वर्षलाई सफल बनाउन रात दिन खटिरहेका छन् । तर, पर्यटन क्षेत्रमै क्रियाशिल व्यवसायी भने सरकारको योजना सफल हुनेमा आशंका गरिरहेका छन् । 

पर्यटन व्यायवसायी भरत बस्नेत भन्छन्, ‘ हामी कहाँ सरदर वार्षिक १० लाख पर्यटक आउने गरेका छन् । यो वर्ष सेप्टेम्बरसम्मको आँकडा अनुसार ७ लाख मात्र पर्यटक आएका छन् । अब तीन महिनामा ३ लाख पर्यटक आउने सम्भावना कम छ । यो हिसाबले हेर्दा यो वर्ष १० लाख पर्यटक पनि पुग्ने सम्भावना कम छ । जब पर्यटक आगमन दर नै घटिरहेकाबेला भ्रमण वर्ष २०२० मा कसरी २० लाख पर्यटक आउँछन् ?’

पर्यटकको संख्या दोब्बर बनाउन हरेक क्षेत्रमा दोब्बर काम गर्नुपर्छ । सबैभन्दा पहिले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसहित देशभर विमानस्थलको गुणस्तर र सेवा दोब्बर राम्रो हुनु पर्यो । जहाजहरुको संख्या र उडान पनि दोब्बर हुनु पर्यो । स्थलगत यातायातका लागि सडक सुविधा दोब्बर गुणस्तरीय हुनु पर्यो । हवाइ तथा स्थलगत यातायातको सुरक्षा पनि त्यहि हिसाबमा हुनु पर्यो । पूर्वाधारको क्षेत्रमा कुनै काम भएको छैन । त्यत्तिकै पर्यटकको संख्या दोब्बर बढाउने भनेर मात्र कसरी हुन्छ ?

अहिले दशैं तिहारको समयमा कलंकी नागढुंगाको अवस्था के छ ? दश–दश किलोमिटरसम्म गाडीको लाइन छ । काठमाडौंबाट एउटा पर्यटक भक्तपुर जानु पर्यो भने दिनभर लाग्छ । भक्तपुरबाट एउटा पर्यटक पाटन जान पर्यो भने पनि दिनभर लाग्छ । सवारी व्यवस्थापनको हालत यस्तो छ, अनि के को भ्रमण वर्ष ? पर्यटकको संख्या यसरी बढ्छ ?

वास्तवमा नेपालमा पर्यटकको संख्या होइन पर्यटकको खर्च बढाउनु छ । नेपालमा खर्च गर्ने पर्यटक चाहिएको छ । नेपालमा एउटा पर्यटकले सरदर दैनिक ३० देखि ४० डलरसम्म खर्च गर्ने गरेको छ । त्यही पर्यटकले भुटानमा दैनिक २५० डलर खर्च गर्छ । यदि पर्यटकले खर्च गराउने परिस्थिति निर्माण गर्न सक्ने हो भने संख्यामा अल्झिरहनु पर्दैन । सरकारले लक्ष्य लिए जस्तो भ्रमण वर्षमा २० लाख पर्यटक भित्रिने सम्भावना पनि देखिँदैन । 

पछिल्लो समय नेपालमा होटल क्षेत्रमा निकै लगानी बढेको छ । राजधानी काठमाडौं लगायत उपत्यका बाहिर ठूलाठूला होटल खुलेका छन् । एउटा तारे होटलको लगानी सामान्य रुपमा पनि ५ देखि ७ अर्बसम्म हुने गर्दछ । 

होटलमा जसरी लगानी भैरहेको छ त्यस अनुसार उपयुक्त ढंगले होटल चलिरहेका छैनन् । होटल घाटामा जान थालेका छन् । होटल व्यवसायीबीच अस्वस्थ प्रतिष्पर्धा चलेको छ । नयाँ आएका होटल व्यवसायीले ग्राहक तान्न दर भाउ सबै बिगारेपछि पुराना र कहलिएका होटल पनि जोखिममा परेका छन् । 

व्यवसायी बस्नेत भन्छन्, ‘ कुनैपनि बेला नेपालको होटल क्षेत्र दुर्घटनामा पर्न सक्छ । खर्बौको लगानी डुब्न सक्छ ।’

नेपालका होटल नेपालीका लागि महंगा र विदेशीका लागि सस्ता भैरहेका छन् । नयाँ खुलेका होटलहरुका कारण पुराना होटल पनि परम्परा भत्काउन बाध्य छन् । खासअर्थमा नेपालीका लागि सस्तो र विदेशीका लागि महंगो हुनुपर्ने हो, उल्टो हिसाबले होटल व्यवसाय चलिरहेको  छ । 

‘नेपालको समग्र पर्यटन क्षेत्रको विकासका लागि अहिलेको सरकार गम्भीर छैन । पर्यटनको चर्चा र प्रचार बढी छ, तर त्यस अनुसार नीतिगतरुपमा काम भएको छैन । पर्यटनलाई उद्योगकै रुपमा अघि बढाउनुपर्छ । पर्यटन व्यवसाय अहिलेसम्म सेवामुलुकका रुपमा मात्र रहेको छ, अब यसलाई उद्योगको मान्यता दिएर त्यसै बमोजिम अघि बढाउनुपर्छ ।’ व्यवसायी बस्नेत भन्छन् ।