अन्तरवार्ता कभर स्टोरी खेल

फुटबलसंग प्रेम परेपछि ३५ बर्षमा विहे गरेका शाक्य

सागर बुढाथोकी

फुटबलसंग प्रेम परेपछि ३५ बर्षमा विहे गरेका शाक्य

प्वाल परेका पूराना मोजा भेट्दा राजुकाजी शाक्य औधीं खुशी हुन्थे । मोजाभित्र टालाटुली कोचेर बल बनाउथे । नयां बल पाउंदा उनमा भिन्दै उर्जा उत्पन्न हुन्थ्यो । साथीभाइ बोलाउंथे । र, भकाभक गोल हान्थे । गनाउने मोजाबाट फुटबलको बासना लिएका शाक्य नेपाली फुटबलका लागि सदाबहार नायक बन्न सफल भएका छन् । खेलाडीका रुपमा, कप्तानका रुपमा र प्रशिक्षकका रुपमा दक्षिण एशियाली कपमा कब्जा जमाउने उनी एकमात्र भाग्यशाली नेपाली हुन् ।  

फर्केर हेर्दा राजुकाजी शाक्य नेपाली फुटबलका सदाबहार नायक राजुकाजी शाक्य खेलाडी र प्रशिक्षक दुवै रुपमा सफल दरिए । शाक्य पूर्वाञ्चलको सुन्दर सहर धरानमा ०१७ सालमा जन्मिएका हुन् । स्कुल पढ्दै फुटबलको कौशल सिके र मिडफिल्डरको भूमिकाबाट खेल सुरु गरे । पछि राष्ट्रिय टोलीका डिफेन्डर बने । कप्तान भए । अहिले प्रशिक्षक छन् । उनको जीबनलाई फुटबलसंगै तुलना गर्न सकिन्छ । संर्घषको मैदानमा उनी फुटबलझैं धेरै पटक हुत्याइएका छन् । नेपाली फुटबलका सर्बाधिक सफल खेलाडी राजुकाजी शाक्य अनुसाशन, मेहनत र लगनशिलतालाई सफलताको आधार मान्छन् । धरानमा मोजामा टालाटुली कोचेर फुटबल बनाउने र खेल्ने गर्थे शाक्य । फुटप्रतिको अगाध रुची थियो । उनी धरान ११ को बी टिमबाट खेल्न थाले । उनको सपना थियो राष्ट्रिय टिममा खेल्ने । १९८१ मा राष्ट्रिय टिममा छनौट भए । कप्तान भए । खेलमा सफलता हाशिल गरेपनि उनीमाथि जिन्दगीले झेल गर्न छाडेन । सधैंजसो आर्थिक समस्या परिरह्यो । भएको जागिरपनि खोसिएपछि दैनिकी गुजारा गर्नै मुस्किलपनि भयो । हिजोआजजस्तो व्यवसायिक क्लवपनि उतिसारो थिएनन् । खेलबाट नाम चल्यो, तर दैनिकी चलेन । तरपनि उनले धैर्यता गुमाएनन् । विदेश जाने र कमाउने थुप्रै प्रस्तावले उनलाई छोएन । धेरैले उनलाई मुर्ख भने । मुर्खता नै सही, उनलाई स्वदेश छोड्न मन लागेन ।

फुटबलकै कारण ढिलो विवाह

जान्ने भएदेखि उनी फुटबलकै पिरतीमा रमाए । उनी स्टार बन्दै गएपछि केटीलेपनि पछ्याउन थाले । तर, उनले फुटबललाई पछाइरहे । उनले खेलाडी रहिन्जेल विहे नगर्ने अठोट लिए । विवाह गरिहाले परिवारलाईपनि समय दिन नसकिने, फुटबलमा पनि असर पर्ने उनको बुझाइ थियो । सक्रिय खेलजीबनपछिमात्र उनले विहे गरे । हेर्दा ठिटो देखिएपनि विवाह गर्दा उनी ३५ बर्षका भइसकेका थिए । उनलाई रुचाउने धेरै थिए । तर उनले मागी विवाह गरे । खेलजस्तै मागी विवाह कतुहलपूर्ण हुने उनको बुझाइ छ । प्रेमविवाह रेकर्ड गरिएको खेल हेरेजस्तो, मागी विवाह खेल प्रत्यक्षरुपमा हेरेजस्तो ।

बिर्सन नसकिने क्षण १९९३ मा बंगलादेशमा साफ खेलकुद भइरहेको थियो । नेपालले कुनै खेलमा पनि स्वर्णपदक जित्न सकेको थिएन । फुटबलको फाइनल अन्तिम दिनमा हुंदै थियो । आशा फुटबलमा मात्र थियो । तर, कप नै चुम्न कठीन थियो । शाक्यलाई राति नेपालबाट खएका पदाधिकारीले अनुनयबिनय गर्न थाले । जागिर नै जान लागेका भन्दै स्वर्ण कुनैपनि हालतमा जित्नुपर्ने भन्दै बिन्ति विसाए । उनीहरुलाई देशले हार्ने भन्दापनि पद गुम्ने चिन्ता थियो । रित्तो हात फर्कन लागेको नेपाललाई ऐतिहासिक जित दिलाउने शाक्यले प्रण गरे । नभन्दै नेपालले उपाधी चुम्यो । नेपाल फर्केपछि पदाधिकारीले वास्तै गरेनन् । पदाधिकारीको जागिर बचाउन सफल भएपनि क्याप्टेन शाक्यको जागिर बचेन । उनले खांदै आएको सरकारी जागिरपनि खोसियो । उनलाई जागिर खोसुवा भएको घटनाले सधैं बिझाउंछ । त्यस्तै १९९२ मा जापानमा भएको एसिएन गेममा बरिष्ठताको आधारमा उनले नेपालको झण्डा बोक्ने कुरा थियो । प्रचलनपनि त्यस्तै थियो । अन्तिम अवश्थामा झण्डा अफिसियलले बोके । देशको झण्डा बोक्न नपाएको सो क्षणपनि उनी बिर्सन सक्दैनन् ।

सर्बाधिक सफल तर अभागी

राजुकाजी शाक्य नेपाली फुटबलका नक्षत्र हुन् । उनको उपस्थितिले नेपाललाई ऐतिहासिक उपलब्धी दिलाउन महत्वपूर्ण भुमिका निर्वाह गरेको छ । तर, राज्यले उनलाई दिएका आश्वासनसमेत पूरा गरेको छैन । दोष राज्यको होइन, राज्य सम्हाल्नेको हो । शाक्यले मन बुझाएका छन् । सार्क गेममा गोल्ड मेडल जित्दा गोरखा दक्षिण बाहु दिन्छु भनिएको थियो तर दिइएन । पछि उनी कोच भए । उनीसंगै काम गर्ने बिदेशी प्रशिक्षकलाई दक्षिणबाहु दिइयो, उनलाई भने

शाक्यका नजरमा भबिष्यका स्टार खेलाडी

नेपाली खेलकुदमा प्रतिभावान खेलाडीहरुको आगमन हुुने क्रम निरन्तर छ । शाक्यको नजरमा भबिष्यको स्टार खेलाडीहरु नबयुग, प्रकाश, बिमल, अनन्त र अन्जन बिष्ट हुन् । तर उनीहरुले अझै धेरै सिक्न र मेहनत गर्न बांकी रहेको उनको भनाइ छ । उनी भन्छन्, ‘नबयुगमा स्ट्राईकरमा हुनुपर्ने गुण छ, फिनिसिङ राम्रो छ, तर उसलाई ट्रेनिंग  पुगेको छैन । लय मिलिसकेको छैन ।’

राजुकाजीको भाबी योजना

उनी नेपाली फुटबलको स्तर उकास्न निरन्तर लागिरहेका छन् । नेपाली फुटबललाई एसिया कपमा पु¥याउने उनको लक्ष्य छ । च्यासलमा फुटबल एकेडेमी संचालन गरेर राम्रो खेलाडी उत्पादनमा जुटेका छन् । उनी भन्छन, ‘सानो उमेर देखी खेल्ने खेलाडीले देशको लागी लामो समय योगदान गर्न सक्छ ।’

Raju-Kaji-Shakya-nationa-sport-center

राजु काजी शाक्यले च्यासलमा युवाहरुलाई लक्षित गरेर खोलिएको नेसनल स्पोर्ट सेन्टर । 

former captain interview nepali football raju kaji shakya